روز زمین، که در ایران «روز زمین پاک» هم نامیده میشود، هر سال ۲۲ آوریل گرامی داشته میشود و فرصتی است برای توجه به وضعیت محیط زیست و کارهایی که مردم و دولتها برای حفظ آن میتوانند بکنند. این روز در ۱۹۷۰ در آمریکا شروع شد و امروز در بسیاری از کشورها برنامه دارد. سازمان ملل هم آن را با نام «روز جهانی مادر زمین» میشناسد.
پیشینه
گیلورد نلسون، سناتور ایالت ویسکانسین، پس از نشت نفت سانتا باربارا در ژانویه ۱۹۶۹ پیشنهاد داد در دانشگاهها جلسههایی درباره آلودگی برگزار شود. پیت مککلاسکی، نماینده جمهوریخواه کنگره، رئیس مشترک این حرکت شد و دنیس هیز، فعال جوان، برنامهها را در سراسر کشور هماهنگ کرد. تاریخ ۲۲ آوریل را هم به این دلیل انتخاب کردند که میان تعطیلات بهاری و امتحانهای پایان ترم بود و دانشجوها میتوانستند شرکت کنند.
برآوردها میگویند حدود ۲۰ میلیون آمریکایی در برنامههای همان روز شرکت کردند. تا پایان ۱۹۷۰ سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) شکل گرفت و قانون هوای پاک تصویب شد.
روایت دیگری هم هست. جان مککانل، فعال صلح، در نوامبر ۱۹۶۹ در کنفرانسی در سانفرانسیسکو پیشنهاد کرد روز زمین در اعتدال بهاری باشد، و شهردار این شهر در مارس ۱۹۷۰ آن را اعلام کرد. برای همین گاهی ۲۱ مارس هم روز زمین خوانده میشود، اما بیشتر جهان ۲۲ آوریل را میشناسد.
از آمریکا تا جهان
در ۱۹۹۰ این روز جهانی شد و حدود ۲۰۰ میلیون نفر در ۱۴۱ کشور در آن شرکت کردند. مجمع عمومی سازمان ملل هم در ۲۰۰۹ با قطعنامه ۶۳/۲۷۸، روز ۲۲ آوریل را «روز جهانی مادر زمین» نامگذاری کرد. این نام یادآور وابستگی انسان، گونههای دیگر و سیاره به یکدیگر است.
در ایران
در تقویم time.ir این مناسبت با عنوان «جشن گیاه آوری؛ روز زمین» در ۲ اردیبهشت آمده است. در ایران هفتهای هم به نام «هفته زمین پاک» از ۲ تا ۸ اردیبهشت گرامی داشته میشود.
۲۲ آوریل معمولاً با ۲ اردیبهشت یکی است، اما بعضی سالها به ۳ اردیبهشت میافتد. به گزارش آفتابنیوز، در ۱۳۹۵ که چنین شد، سازمان حفاظت محیط زیست همان ۲ اردیبهشت را روز زمین پاک اعلام کرد.
منابع